Chod┼║ za mn─ů! Zaufaj mi! Jestem twoim przewodnikiem!

- polish andrzej górnicki bezpieczeństwo psychologiczne gareth lock komunikacja praca zespołowa przywództwo Apr 23, 2023

„M─Ö┼╝czy┼║ni poszukiwani na niebezpieczn─ů wypraw─Ö. Niskie zarobki, dotkliwe zimno, d┼éugotrwa┼ée godziny ca┼ékowitej ciemno┼Ťci. W─ůtpliwy bezpieczny powrót. Honor i uznanie w przypadku sukcesu. Ernest Shackleton." Co za reklama! Niestety, pogoda przeszkodzi┼éa wyprawie w osi─ůgni─Öciu celu, jakim by┼éo dotarcie na biegun po┼éudniowy. Jednak Shackleton osi─ůgn─ů┼é znacznie wi─Ökszy cel, sprowadzaj─ůc swoich ludzi bezpiecznie z powrotem, pomimo nieprawdopodobnych przeciwno┼Ťci. Wszyscy pracowali razem jako efektywny zespó┼é, wokó┼é wspólnego celu. By┼é to pokaz niesamowitego przywództwa w bardzo niepewnych warunkach. Na szcz─Ö┼Ťcie w nurkowaniu nie musimy stawia─ç czo┼éa tego typu zmaganiom, ale rola przewodnika jest z pewno┼Ťci─ů niezb─Ödna, szczególnie je┼Ťli jest si─Ö instruktorem, prowadzi si─Ö centrum nurkowe lub kieruje si─Ö projektem.

Przywództwo w nurkowaniu to temat, o którym nie mówi si─Ö zbyt cz─Östo, ale jest on istotny dla pomy┼Ťlnych rezultatów, gdy mamy do czynienia z niepewnymi sytuacjami. Niepewno┼Ť─ç nie dotyczy tylko ciebie, poniewa┼╝ niepewno┼Ť─ç b─Ödzie obecna równie┼╝ dla kursantów na kursie nurkowym, kandydatów na instruktorów w programie rozwoju, nurków na ┼éodzi lub cz┼éonków projektu nurkowego. Aby pomóc wam wszystkim, ten blog dostarczy wam kilka pomys┼éów i narz─Ödzi, które mo┼╝na wykorzysta─ç w ka┼╝dym rodzaju nurkowania, jakie przeprowadzacie.

Czym jest przywództwo?

Po pierwsze, czym jest przywództwo? Przywództwo to ogromny temat, na który napisano wiele ksi─ů┼╝ek i opracowa┼ä. Oto kilka definicji, nad którymi warto si─Ö zastanowi─ç.

  • „Przywództwo to sztuka wp┼éywania na innych, aby robili to, czego chcemy, poniewa┼╝ chc─ů to robi─ç". - Edington i Ford
  • „Nie ma recepty na przywództwo i nie ma przepisanego stylu lidera. Przywództwo jest kombinacj─ů przyk┼éadu, perswazji i przymusu, zale┼╝n─ů od sytuacji." - UK Defence Leadership Centre
  • „Umiej─Ötno┼Ť─ç wp┼éywania na kogo┼Ť, aby co┼Ť zrobi┼é, bez u┼╝ycia autorytetu" - dr Carl Hartford, Leeds University


Niedawno siedzia┼éem na prezentacji dr Carla Hartforda, mojego kolegi, który pracowa┼é z kadr─ů kierownicz─ů wy┼╝szego szczebla w firmie wysokiego ryzyka. Carl wyja┼Ťni┼é ró┼╝ne sposoby wp┼éywania na ludzi: autorytet, zarz─ůdzanie i przywództwo.

  • Autorytet opiera si─Ö na tytu┼éach, stanowiskach i rolach. Ma charakter dyrektywny lub autokratyczny, a ludzie w wi─Ökszo┼Ťci wykonuj─ů polecenia, nawet je┼Ťli niekoniecznie si─Ö z nimi zgadzaj─ů. Zaufanie opiera si─Ö na autorytecie, a nie na samej osobie. Nie jest potrzebna osobista relacja, poniewa┼╝ w du┼╝ej mierze chodzi o kontrolowanie sytuacji.
  • Zarz─ůdzanie opiera si─Ö na procedurach, procesach i zasadach. Wymaga niewielkiego wysi┼éku ze strony lidera, aby wprowadzi─ç zmian─Ö. „Zrób to, bo tak mówi─ů przepisy" lub „Standardy mówi─ů, ┼╝e musimy zrobi─ç cztery nurkowania, aby zakwalifikowa─ç tego kursanta". Ponownie, na tym poziomie wp┼éywu nie ma prawdziwej osobistej relacji. Nie mo┼╝na „przetworzy─ç" zespo┼éu razem, to wymaga przywództwa.
  • Przywództwo opiera si─Ö na relacjach i osobistych zachowaniach. Pod─ů┼╝aj─ůcy w zespole zrobi─ů to, o co si─Ö ich prosi, poniewa┼╝ chc─ů to zrobi─ç, a nie dlatego, ┼╝e musz─ů to zrobi─ç. Aby skutecznie przewodzi─ç, niezb─Ödny jest pewien poziom emocjonalnego po┼é─ůczenia z zespo┼éem. Zespó┼é musi mie─ç do Ciebie zaufanie, wierzy─ç, ┼╝e chodzi Ci o ich najlepszy interes, ┼╝e jeste┼Ť uczciwy i b─Ödziesz post─Öpowa┼é zgodnie z tym, co mówisz, ┼╝e posiadasz pewien poziom kompetencji w zakresie dzia┼éalno┼Ťci, któr─ů si─Ö zajmujesz, a co najwa┼╝niejsze, ┼╝e jeste┼Ť konsekwentny w swoich dzia┼éaniach. Musisz by─ç w stanie stworzy─ç bezpiecze┼ästwo psychologiczne, czyli wspólne przekonanie w zespole, ┼╝e mo┼╝na si─Ö uczy─ç, pope┼énia─ç b┼é─Ödy, wnosi─ç wk┼éad i kwestionowa─ç status quo. Zaufanie opiera si─Ö na relacjach 1:1, bezpiecze┼ästwo psychologiczne to 1do wielu i wielu do 1.

W nurkowaniu, a zw┼éaszcza podczas szkolenia nurkowego, wiele mówi si─Ö o dwóch pierwszych rodzajach wp┼éywu (autorytet i zarz─ůdzanie), ale nie uda si─Ö osi─ůgn─ů─ç najlepszych rezultatów, w trakcie kursu  i pracy z kursantami lub maksimum mo┼╝liwo┼Ťci zespo┼éu, je┼Ťli b─Ödziemy post─Öpowa─ç tylko wg. tej strategii. Z pewno┼Ťci─ů nie wyszkolimy my┼Ťl─ůcych nurków lub instruktorów, je┼Ťli proces b─Ödzie jedyn─ů rzecz─ů, któr─ů si─Ö b─Öd─ů kierowa─ç. Instruktorzy powinni uczy─ç nurków jak nurkowa─ç w prawdziwym ┼Ťwiecie, a nie jak zalicza─ç ─çwiczenia/zaj─Öcia. To samo dotyczy Instruktorów Trenerów i Course Directorów kszta┼éc─ůcych instruktorów. Podczas gdy standardy okre┼Ťlaj─ů minimum, nie oznacza to, ┼╝e s─ů u┼╝yteczne, poniewa┼╝ mo┼╝e to prowadzi─ç do skupiania si─Ö na spe┼énieniu standardów w sensie dos┼éownym, a nie tego do czego zosta┼éy wyznaczone. Gdy miara staje si─Ö celem, przestaje by─ç dobr─ů miar─ů."Prawo Goodharta porusza t─Ö kwesti─Ö. 

Sze┼Ť─ç sposobów na bycie bardziej efektywnym przewodnikiem w szkoleniach nurkowych.

  • Jaki jest twój cel? Ka┼╝de zaj─Öcia edukacyjne to wysi┼éek zespo┼éowy: instruktor jest przewodnikiem, a kursanci s─ů pod─ů┼╝aj─ůcymi za nim. Instruktor i kursanci, przewodnik i pod─ů┼╝aj─ůcy, poruszaj─ů si─Ö wokó┼é wspólnego celu. Je┼Ťli przyst─Öpujesz do zaj─Ö─ç lub projektu bez wyra┼║nego celu, trudno jest innym pod─ů┼╝a─ç za tob─ů. Podczas moich zaj─Ö─ç wyja┼Ťniam, ┼╝e celem edukacji nurkowej jest doskonalenie: doskonalenie instruktora ORAZ doskonalenie kursanta. Rol─ů instruktora jest przekazanie wiedzy, umiej─Ötno┼Ťci i postawy kursantom tak, aby mogli si─Ö doskonali─ç i by─ç przygotowani do nurkowania w „prawdziwym ┼Ťwiecie", a rol─ů kursantów jest doskonalenie instruktora poprzez przekazywanie krytycznych informacji zwrotnych o tym, co si─Ö sprawdza, a co nie. Je┼Ťli instruktor my┼Ťli, ┼╝e wszystko, co ma zrobi─ç to nauczy─ç kursanta, aby zaliczy┼é zaj─Öcia, to b─Ödzie mia┼é ograniczon─ů motywacj─Ö do doskonalenia si─Ö. Je┼Ťli ma takie nastawienie, u┼╝ywa swojej w┼éadzy do zarz─ůdzania klas─ů, a nie do kierowania zespo┼éem nurków.

  • Miej pokor─Ö. Miej ┼Ťwiadomo┼Ť─ç i poka┼╝, ┼╝e nie wiesz wszystkiego. Nikt nie wie. Nawet je┼Ťli prowadzisz zaj─Öcia od wielu lat, zawsze b─Ödziesz mia┼é mo┼╝liwo┼Ť─ç poprawy, je┼Ťli zapewnisz swoim kursantom mo┼╝liwo┼Ť─ç krytycznego omówienia Twojej pracy po zaj─Öciach. Zadaj swoim uczniom sze┼Ť─ç pyta┼ä: Co robi─Ö dobrze? Dlaczego? Czego powinienem robi─ç wi─Öcej? Dlaczego? Czego powinienem robi─ç mniej? Dlaczego. Pytanie "Dlaczego" jest wa┼╝ne, poniewa┼╝ pozwala zada─ç sobie pytanie "Czy robi─Ö to, co nale┼╝y?". Informacja zwrotna, która tylko przygl─ůda si─Ö dzia┼éaniu i wprowadza bezpo┼Ťrednie ulepszenia, nazywana jest uczeniem si─Ö w pojedynczej p─Ötli, natomiast przygl─ůdanie si─Ö pierwotnym za┼éo┼╝eniom lub projektowi zadania i sprawdzanie, gdzie mo┼╝na to poprawi─ç, nazywane jest uczeniem si─Ö w podwójnej p─Ötli. To ostatnie jest wa┼╝ne, poniewa┼╝ powstrzymuje przed staniem si─Ö bardzo dobrym w niew┼éa┼Ťciwych rzeczach.

  • Nie obawiaj si─Ö konfliktu. Konflikt nie polega na agresji; chodzi o ró┼╝nic─Ö mi─Ödzy punktami widzenia i opiniami osób zaanga┼╝owanych w dyskusj─Ö lub dzia┼éanie. Kiedy konflikt jest dobrze zarz─ůdzany, pozwala na zbadanie ró┼╝nic w opiniach w spokojny i kontrolowany sposób. U┼╝ycie narz─Ödzia takiego jak „Drabina wnioskowania" zmniejsza ryzyko wyci─ůgni─Öcia pochopnych wniosków i mo┼╝e pomóc w ustaleniu, gdzie pojawiaj─ů si─Ö pewne zachowania. Kursant mo┼╝e zmaga─ç si─Ö ze swoim suchym skafandrem, poniewa┼╝ nikt nie wyja┼Ťni┼é mu, jak efektywnie nurkowa─ç w takim skafandrze, mimo ┼╝e posiada odpowiedni certyfikat. Liderzy, którzy stosuj─ů podej┼Ťcie coachingowe, a nie informuj─ůce, maj─ů wi─Öcej mo┼╝liwo┼Ťci budowania kompetencji u swoich podopiecznych i kursantów.
  • Nie bój si─Ö mówi─ç o swoich b┼é─Ödach i odst─Öpstwach od zasad. Jest to jedna z najtrudniejszych do rozwi─ůzania kwestii w bran┼╝y nurkowej, gdzie nie brakuje ludzi ch─Ötnych do wskazywania, co mo┼╝na by┼éo lub nale┼╝a┼éo zrobi─ç i co oni zrobiliby zamiast tego. Rzecz w tym, ┼╝e takie kontrfaktyczne opowie┼Ťci przedstawiaj─ů histori─Ö, która nie istnia┼éa. Je┼Ťli chcemy si─Ö czego┼Ť nauczy─ç, musimy zastanowi─ç si─Ö, jaki sens mia┼éo dla nas (lub innych) zrobienie tego, co zrobili┼Ťmy w danym czasie. Jakie do┼Ťwiadczenia, wiedza lub skróty my┼Ťlowe doprowadzi┼éy nas do podj─Öcia tej decyzji? Jakie by┼éy warunki powoduj─ůce b┼é─Ödy, które sprawi┼éy, ┼╝e ┼éatwiej by┼éo zrobi─ç co┼Ť niew┼éa┼Ťciwego, a trudniej w┼éa┼Ťciwego? Czy by┼éo to spowodowane rzeczywist─ů lub postrzegan─ů presj─ů czasu? Czy wynika┼éo to z za┼éo┼╝e┼ä, które naszym zdaniem nie wymaga┼éy potwierdzenia? Czy z powodu ogranicze┼ä bud┼╝etowych? Czy dlatego, ┼╝e materia┼éy szkoleniowe nie pasuj─ů do rzeczywisto┼Ťci? Uwaga, te b┼é─Ödy lub odchylenia nie musz─ů by─ç du┼╝e, lub znacz─ůce, to mo┼╝e by─ç tak proste, jak bycie w niew┼éa┼Ťciwym miejscu, aby obserwowa─ç ─çwiczenia przeprowadzane w klasie. Wreszcie, je┼Ťli zrobi┼éem co┼Ť z┼éego, to przepraszam. Nie ma nic gorszego ni┼╝ lider, który nie przyznaje si─Ö do swoich niedoci─ůgni─Ö─ç.

 

  • Stosuj przywództwo sytuacyjne lub kontekstowe. Style przywództwa i interakcji zmieniaj─ů si─Ö w zale┼╝no┼Ťci od podejmowanego zadania, poziomu dojrza┼éo┼Ťci zespo┼éu i potrzeb jednostki. Jeden styl nie pasuje do wszystkiego. Na pocz─ůtku kursu oczekuje si─Ö, ┼╝e instruktor b─Ödzie bardziej bezpo┼Ťredni i b─Ödzie mówi┼é kursantom, co maj─ů robi─ç. Jednak w miar─Ö up┼éywu czasu kursanci staj─ů si─Ö coraz bardziej kompetentni, a instruktor mo┼╝e przyj─ů─ç postaw─Ö bardziej otwart─ů i zacz─ů─ç udziela─ç uczniom wskazówek, tak by sami odkrywali rozwi─ůzania. Najbardziej efektywnym stylem interakcji dla „zachowania" i zwi─Ökszenia przyswajanej wiedzy jest stosowanie technik „samodzielnego odkrywania". Jednak na wi─Ökszo┼Ťci kursów nurkowych nie ma na to czasu. Dlatego te┼╝, w miar─Ö jak kursanci staj─ů si─Ö coraz lepsi, nale┼╝y w wi─Ökszym stopniu wykorzystywa─ç techniki samodzielnego odkrywania, tak aby byli przygotowani do nurkowania w „prawdziwym ┼Ťwiecie" a nie tylko byli w stanie papugowa─ç lub na┼Ťladowa─ç umiej─Ötno┼Ťci, które zosta┼éy zademonstrowane. Wi─Öcej na ten temat mo┼╝na znale┼║─ç tutaj. Aby by─ç w stanie realizowa─ç przywództwo sytuacyjne, instruktorzy musz─ů by─ç samo┼Ťwiadomi i stworzy─ç ┼Ťrodowisko, w którym dostarczana jest otwarta, krytyczna informacja zwrotna . Dlatego tak wa┼╝ne jest bezpiecze┼ästwo psychologiczne.
  • Poka┼╝, ┼╝e ci zale┼╝y. Podstaw─ů modelu zaufania jest robienie w┼éa┼Ťciwych rzeczy z w┼éa┼Ťciwych powodów, na podstawie potrzeb drugiej strony, w tym przypadku uczniów. Potrzeby uczniów mog─ů dotyczy─ç wsparcia emocjonalnego, uznania ich za osoby i tego, jak si─Ö czuj─ů. Mog─ů one dotyczy─ç ich kompetencji technicznych i tego, jak bardzo si─Ö doskonal─ů, z konkretnymi szczegó┼éami, które s─ů potrzebne. Mog─ů to by─ç potrzeby zwi─ůzane z podejmowaniem wyzwa┼ä i osi─ůganiem wyników w krótkim czasie. Wreszcie, mo┼╝e chodzi─ç o warto┼Ťci, jakie kryj─ů si─Ö za tym, czego si─Ö ucz─ů, a bez postrzeganej warto┼Ťci nie b─Öd─ů si─Ö anga┼╝owa─ç. Dowiedz si─Ö, co ich kr─Öci i pracuj z tym.

 

Podsumowanie

Przewodzenie nie jest ┼éatwe i nie ka┼╝dy si─Ö do tego nadaje. Wymaga czasu, wysi┼éku i co najwa┼╝niejsze refleksji. Dlatego wiele osób ucieka si─Ö do zarz─ůdzania, ale nie uda si─Ö uzyska─ç najwi─Öcej od waszych kursantów czy waszego zespo┼éu, je┼Ťli b─Ödziecie podchodzi─ç do oddzia┼éywania na innych w ten sposób. Przewodnictwo polega na budowaniu osobistych relacji. Przed i w trakcie zaj─Ö─ç nale┼╝y po┼Ťwi─Öci─ç czas na zrozumienie, co sprawia, ┼╝e kursanci si─Ö anga┼╝uj─ů. Po zako┼äczeniu zaj─Ö─ç nale┼╝y kontynuowa─ç te osobiste relacje, poniewa┼╝ o wiele ┼éatwiej jest prowadzi─ç rozmowy z osob─ů polecon─ů (lub powracaj─ůcym kursantem) ni┼╝ prowadzi─ç sprzeda┼╝.

Uwaga: oryginalne ogłoszenie prawdopodobnie nigdy nie zostało umieszczone w Timesie. https://www.smithsonianmag.com/smart-news/shackleton-probably-never-took-out-an-ad-seeking-men-for-a-hazardous-journey-5552379/


Gareth Lock jest w┼éa┼Ťcicielem The Human Diver, niszowej firmy skupionej na kszta┼éceniu i rozwijaniu nurków, instruktorów i powi─ůzanych zespo┼éów, aby mogli osi─ůga─ç wysok─ů wydajno┼Ť─ç. Je┼Ťli chcia┼éby┼Ť pog┼é─Öbi─ç swoje do┼Ťwiadczenie nurkowe, rozwa┼╝ udzia┼é w kursie wprowadzaj─ůcym online, który zmieni twoje podej┼Ťcie do nurkowania, poniewa┼╝ bezpiecze┼ästwo zale┼╝y od tego jak jest postrzegane, odwied┼║ stron─Ö internetow─ů.


Andrzej jest instruktorem nurkowania technicznego i nurkowania na obiegach zamkni─Ötych. Pracuje jako konsultant do spraw bezpiecze┼ästwa i wydajno┼Ťci w bran┼╝y nurkowej. Z wykszta┼écenia jest psychologiem ze specjalizacj─ů w psychologii spo┼éecznej i psychologii bezpiecze┼ästwa. Jego g┼éówne zainteresowania w tych dziedzinach zwi─ůzane s─ů z wydajno┼Ťci─ů cz┼éowieka w ekstremalnych ┼Ťrodowiskach oraz budowaniem zespo┼éów o wysokiej wydajno┼Ťci.  Andrzej uko┼äczy┼é studia podyplomowe w zakresie archeologii podwodnej i zdoby┼é do┼Ťwiadczenie w roli osoby odpowiedzialnej za bezpiecze┼ästwo nurkowania w projektach naukowych- DSO. Od 2023 roku jest instruktorem Human Factors, prowadzi polski oddzia┼é The Human Factors. www.podcisnieniem.com.pl